Jak przeprowadzić skuteczną ochronę liścia flagowego?
Zabieg T2, czyli ochrona liści flagowego to drugi zabieg fungicydowy wykonywany w zbożach. W wariancie 3 zabiegowym zostanie jeszcze wykonane T3, natomiast w dwu zabiegowym kończy on ochronę fungicydową. Liść flagowy i podflagowy mają największą powierzchnię asymilacyjną, czyli zdolność do produkcji energii niezbędnej to wytworzenia ziarna. Dlatego też należy utrzymać ich zdrowotność możliwie jak najdłużej.
Dlaczego liść flagowy ma kluczowe znaczenie dla plonu?
Liść flagowy powstaje jako ostatni i ma największą powierzchnię asymilacyjną. Wraz z liściem podflagowym odpowiada za produkcję większość substancji przemieszczanych do ziarniaka podczas jego nalewania. Zmniejszenie powierzchni asymilacyjnej przez choroby powoduje także spadek produkcji energii niezbędnej do budowy plonu. Uszkodzenie liścia flagowego i podflagowego obniża plon ziarna oraz jego parametry, między innymi masę tysiąca ziaren, masę hektolitra, zawartości białka oraz glutenu. Dłuższe utrzymanie zielonego i zdrowego liścia flagowego pozwala na lepsze wykorzystanie genetycznego potencjału plonowania.
Kiedy wykonać zabieg?
W wariancie 3 zabiegowym termin zabiegu T2 przypada zwykle na okres dobrze rozwiniętego liścia flagowego (BBCH 37-39). W przypadku programu ochrony grzybobójczej zakładającej wykonanie tylko dwóch zabiegów (T1 i T2) może być on przesunięty na fazę początku kłoszenia. Zastosowane fungicydy zabezpieczają przed infekcją także wychodzący z pochwy liściowej kłos. Opóźnienie zabiegu nie jest dobrym rozwiązaniem, ponieważ porażeniu przez choroby sprzyja struktura łanu: duża ilość masy roślin, słabe przewietrzanie łanu oraz występujące okresowo zwilżenie liści. Ryzyko chorób zwiększa się wraz z opadami deszczu oraz wzrostem temperatury powietrza. Dlatego też niezalecane jest opóźnianie zabiegu względem optymalnej fazy do jego wykonania, czyli pełni liścia flagowego. Zależność między terminem wykonania zabiegu T2, fazą rozwojową i doborem fungicydów została szerzej omówiona w materiale o ochronie liścia flagowego: https://osadkowski.pl/blog-agrotechnika/zabieg-t2-w-pszenicy-na-lisc-flagowy.
Jak zbudować skuteczny program ochrony liści flagowego?
Interwał pomiędzy T1 a T2 trwa zwykle około 4 tygodni. W tym czasie zboża znacznie przyrastają i wytwarzają dużą biomasę, w której substancje czynne z pierwszego zabiegu szybko się rozcieńczają. Brak zabezpieczenia ze strony substancji czynnych oraz przynajmniej dobre odżywienie azotem sprzyja rozwojowi chorób. W związku z tym podczas zabiegu T2 na roślinie, a zwłaszcza na dolnych liściach można już zaobserwować objawy chorób:
- septoriozy paskowanej liści
- rdzy brunatnej
- rdzy żółtej
- brunatnej plamistości liści
- rynchosporiozy
- mączniaka prawdziwego
- plamistości siatkowej (tylko jęczmień)
W związku z tym w ochronie liścia flagowego należy połączyć działanie interwencyjne, lecznicze i wyniszczające z zapobiegawczym.
Co na T2?
Najczęściej wybierany do ochrony liścia flagowego jest protiokonazol (np. Generał 300 EC). Substancja czynna ma bardzo wysoką skuteczność działania interwencyjnego, wyniszczającego i leczniczego. Należy do grupy triazoli i jako jedyna z niej ma dodatkową grupę tiolową, co podnosi jej efektywność. Sam protiokonazol to za mało do ochrony liścia flagowego, dlatego niezbędny jest dla niego partner. Powinna być nim substancja czynna o bardzo dobrym działaniu zapobiegawczym. Jedną z nich jest boskalid (Rio 500 SC), który oprócz wysokiej skuteczności jest również najbardziej efektywną ekonomicznie substancję czynną z grupy SDHI. Na plantacjach prowadzonych mniej intensywnie substancją czynną wnoszącą działanie zapobiegawcze może być azoksystrobina (Strobe 250 SC). Jest to związek o pełnym działaniu systemicznym w przeciwieństwie do piraklostrobiny i krezoskymu metylu, które działają tylko wgłębnie.
Co obniża skuteczność zabiegu?
Nawet dobrze dobrane fungicydy nie spełnią swojego zadania, jeżeli zostaną popełnione błędy w agrotechnice. Najczęstszym jest opóźnianie zabiegu do momentu, gdy objawy chorób są już bardzo widoczne. Zmian chorobowych niszczących blaszkę liściową nie można cofnąć, czyli strata powierzchni asymilacyjnej jest nieodwracalna. Drugim błędem jest zbyt duże zmniejszanie dawek fungicydów, przez co ich skuteczność spada, a długość działania skraca się.
Zabieg T2 to kontynuacja programu ochrony, dlatego podczas wyboru substancji czynnych warto zwrócić uwagę na ich rotację. Należy unikać aplikacji tych samych związków w ochronie liścia flagowego co w T1. Jeżeli w T1 wykorzystany był protiokonazol to w T2 można postawić na metkonazol (Sierra 60 SL).
Jak skutecznie chronić liść flagowy?
Skuteczny zabieg T2 powinien być wykonany w odpowiednim terminie, zanim choroby trwale ograniczą powierzchnię asymilacyjną liścia flagowego i podflagowego. Program ochrony warto oprzeć na połączeniu substancji o działaniu interwencyjnym i leczniczym z komponentem zapewniającym ochronę zapobiegawczą. Kluczowe znaczenie mają także właściwe dawki fungicydów oraz rotacja substancji czynnych względem zabiegu T1. Dobrze przeprowadzona ochrona liścia flagowego pozwala dłużej utrzymać aktywność fotosyntetyczną roślin i lepiej wykorzystać ich potencjał plonowania.
Przeczytaj poprzedni artykuł!
Regeneracja turbosprężarki czy zakup nowej? Co bardziej opłaca się kierowcom z Poznania i Wielkopolski?
